Używamy Cookies w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników.
Dalesze korzystanie z tego serwisu oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Dowiedz się więcej o naszej polityce prywatności

x

22-24/10/2015

fot. Kaupo Kikkas
Galeriafot. Kaupo Kikkas
  • Ci dwaj artyści musieli się spotkać i dziw bierze, że stało się to tak późno. Arvo Pärt i Robert Wilson. Asceta muzyki i asceta teatru. Monumentalny minimalizm, prymat barwy i harmonii – to tylko niektóre ze wspólnych cech ich dzieł. 74-letni reżyser stworzył spektakl do trzech utworów 80-letniego kompozytora: Lamentu Adama, Miserere i Tabula Rasa oraz specjalnie z tej okazji napisanej Sequentii. Premiera Pasji Adama miała miejsce 11 maja 2015 roku w spektakularnej lokacji, stoczni Noblessner w Tallinie, gdzie za czasów istnienia Związku Radzieckiego produkowano łodzie podwodne. Oczywiście film nie jest w stanie oddać magii przestrzeni i światła, jakimi operuje amerykański wizjoner, zwłaszcza w tej konkretnej scenografii. Niemniej jednak prezentacja wspólnego dzieła Pärta i Wilsona jest wydarzeniem, którego nie można przegapić.

  • Robert Mims Wilson 

    Amerykański reżyser. Uważany na świecie za czołową postać teatralnej awangardy XX wieku. Jego praca sceniczna zawiera szeroką gamę środków artystycznych, łączących ruch, taniec, malarstwo, reżyserię światła i dźwięku, estetykę umeblowania, rzeźbę, muzykę i tekst, przy czym elementy te zespalają się w doskonale jednolitą całość. Jego wizje posiadają wielką siłę estetyczną i emocjonalną zarazem, a dzieła spotykają się z entuzjastycznym przyjęciem krytyki i publiczności na całym świecie. Od niemal czterdziestu lat, tworzy na całym świecie nadając kierunki teatralnym poszukiwaniom i będąc inspiracją dla wielu współczesnych twórców.

    ARVO PÄRT 

    Zaliczany jest do grona najbardziej oryginalnych, a jednocześnie kontrowersyjnych kompozytorów współczesnych. Studia muzyczne rozpoczął w 1957 roku w Konserwatorium w Tallinie u prof. Heino Ellera. Jeszcze w czasie studiów zaczął pracować w Radiu Estońskim jako reżyser dźwięku, pisał także muzykę filmową i teatralną. W 1962 roku, rok przed ukończeniem Konserwatorium, otrzymał pierwszą nagrodę na konkursie dla młodych kompozytorów – za kantatę dziecięcą „Nasz ogród” i za oratorium „Stride of the World”. Mimo izolacji ZSRR, Pärt był czuły na zmiany zachodzące w muzyce – stąd jego pozycja jako awangardysty stosującego nowe techniki kompozytorskie. W „Nekrologu” jako pierwszy wykorzystał technikę serialną. Kontynuował te poszukiwania w kompozycjach pisanych w latach 60.- m.in. w I i II Symfonii, czy „Perpetuum Mobile”, ale zmęczony rygorystycznością serializmu rozpoczął eksperymenty z technika kolażu („Collage über B-A-C-H”). Po skomponowaniu „Credo” w 1968 roku, Pärt został oskarżony o formalizm, a wykonywania utworu zakazano. Kompozytor na kilka lat przestał pisać muzykę, poświęcając ten czas studiom nad polifonią renesansu (Machaut, Ockeghem, Obrecht, Josquin des Pres). Okres milczenia i wewnętrznej przemiany zaowocował zmianą stylu i metody pisania muzyki. Nową technikę sam kompozytor nazywa „tintinnabuli” (łac. małe dzwonki). W niej też, od 1976 roku, powstają najpiękniejsze i najważniejsze utwory Pärta – instrumentalne czy wokalne – jak „Fratres”, „Cantus in Memoriam Benjamin Britten”, „Tabula Rasa”, „Passio”, „Stabat Mater”, „Kanon Pokajanen”, „Miserere”. W twórczości Estończyka ważną role odgrywają inspiracje czerpane z wielu tradycji, religii i kultur. Niewątpliwy jest tu wpływ jego biografii. Pärt urodził się w rodzinie luterańskiej, jego żona jest rosyjską Żydówką – wspólnie przystąpili do cerkwi prawosławnej i tam też zostały ochrzczone ich dzieci. W 1980 roku Nora i Arto Pärtowie opuścili ZSRR – wyjechali do Wiednia, stamtąd do Berlina, gdzie mieszkają do dziś (mają także dom w angielskim Essex). 

  • ADAM’S PASSION

    1h36min

    reż. Andy Sommer
    premiera:          wrzesień 2015
    produkcja:        Estonia, USA
    muzyka:           Arvo Pärt: Adam's Lament, Tabula rasa, Miserere,  Sequentiae
    występują:        Arvo Pärt, Robert Wilson, Tõnu Kaljuste, Chór Kameralny Filharmonii Estońskiej, Orkiestra Kamerlana z Tallina, soliści, aktorzy, studenci teatru i tańca z Estoni i Norwegii